Tiếng Việt
Tiếp nối thành công từ sự kiện “Kiến tạo Mô hình Hợp tác Doanh nghiệp Việt Nam Nhật Bản 2.0” tại Tokyo, Nhật Bản, Viện Quản trị Tinh gọn GKM đã tổ chức buổi tọa đàm chuyên sâu vào đầu tháng 11 tại trụ sở chính của GKM, Hà Nội. Với sự tham gia của doanh nhân và các vị học giả tới từ Nhật Bản: Giáo sư Shinoda, Tổng Thư ký Hội Hữu nghị Việt Nhật tại Nhật Bản, GS. Kenichi Ohno, GS Izumi Ohno cùng với doanh nhân Võ Chí Nhân, CEO công ty Betoya Food Nhật Bản. Buổi tọa đàm được chủ trì bởi PGS.TS Nguyễn Đăng Minh, Chủ tịch GKM Group.
GKM đón tiếp GS Kenichi Ohno (thứ hai từ phải qua) và GS Izumi Ohno (thứ hai từ trái qua) (Ảnh: GKM)
GKM đón tiếp GS Shinoda, Tổng Thư ký Hội Hữu nghị Việt Nhật (thứ hai từ trái qua) tại Nhật Bản
và CEO Võ Chí Nhân (ngoài cùng bên trái) (Ảnh: GKM)
I. Khẳng định nền tảng hợp tác bình đẳng 2.0
Tọa đàm là bước tiếp củng cố tính thực tiễn của Mô hình Hợp tác Doanh nghiệp Việt Nhật 2.0. Mô hình này được đề xuất là một giải pháp đột phá, mở ra một kỷ nguyên hợp tác bình đẳng và vững chắc giữa 2 nước. Mô hình 2.0 phá bỏ mô hình cũ (Hợp tác 1.0) nơi Nhật Bản ở vị thế người thầy. Thay vào đó:
- Phía Việt Nam mang đến Công nghệ Quản trị Tinh gọn Made in Vietnam
- Phía Nhật Bản mang đến công nghệ kỹ thuật.
Sự khác biệt cốt lõi là các doanh nghiệp Việt Nam, khi đã được cải tổ bằng nền tảng quản trị thuần Việt này, sẽ tự bảo đảm sự tương thích tự nhiên với các công cụ quản trị sẵn có của Nhật Bản như 5S hay Kaizen.
II. Khẳng định hiệu quả của Công nghệ Quản Trị Tinh Gọn thuần Việt tại doanh nghiệp
Tại Việt Nam, 3 vị giáo sư thấy rõ các hiệu quả quả áp dụng thực tiễn của Công nghệ Quản Trị Tinh Gọn MIV tại doanh nghiệp Việt và có những thấu hiểu sâu sắc hơn:
1. Hiểu về khả năng chuyển hóa: Công nghệ Quản Trị Tinh Gọn MIV giúp doanh nghiệp Việt Nam vượt qua thách thức bị mắc kẹt trong “bẫy gia công” và mạnh dạn bước sang làm chủ các công đoạn có giá trị cao hơn
2. Thấu hiểu triết học: Công nghệ này tập trung vào việc kiến tạo con người tốt trước khi kiến tạo sản phẩm, dịch vụ tốt, bằng cách nâng cao năng lực tổng thể của nhân sự, giúp họ tự trở thành nhà quản trị trong chính công việc của mình.
III. Khẳng định tầm vóc quốc tế của Công Nghệ Quản Trị Tinh Gọn MIV
Tọa đàm có sự tham gia của CEO Võ Chí Nhân, một Việt kiều Nhật, sáng lập Betoya Foods là chuỗi nhà hàng chuyên giới thiệu ẩm thực truyền thống Việt Nam tới bạn bè quốc tế. Betoya Foods đã chính thức trở thành doanh nghiệp Nhật Bản đầu tiên tiên phong áp dụng Công nghệ Quản Trị Tinh Gọn MIV vào mô hình tổ chức và vận hành của mình. PGS.TS Nguyễn Đăng Minh đã trực tiếp giảng dạy Gene 1: Quản Trị Tâm Thế cho toàn bộ con người Betoya tại Nhật Bản, giúp Betoya giải quyết được sự thiếu hợp lực của nhân sự trong doanh nghiệp bằng cách nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “Bọc lót” lẫn nhau để cùng phát triển vững chắc. CEO Võ Chí Nhân hiện tại cũng đang tham gia khóa học CEO Tinh Gọn Made in Vietnam của GKM tại Việt Nam. Đây là minh chứng khẳng định tính hiệu lực trên trường quốc tế của Công nghệ Quản Trị Tinh Gọn MIV.
Công nghệ Quản Trị Tinh Gọn MIV được các nhà khoa học Nhật Bản đánh giá cao và ghi nhận là một trong những giải pháp căn cơ, hiệu quả cho sự phát triển vững chắc của các doanh nghiệp. Sự công nhận này không chỉ là sự ghi nhận về mặt học thuật mà còn là nền tảng vững chắc để Liên minh MBV International và GKM tiếp tục thúc đẩy Mô hình Hợp tác Việt Nhật 2.0, nơi Việt Nam tự tin đóng góp trí tuệ bình đẳng trên trường quốc tế.
IV. Bài viết của GS Nhật trên tạp chí Phát triển Quốc tế tháng 12 tại Nhật Bản
Trở về sau chuyến công tác tại Việt Nam, Giáo sư Izumi Ohno đã viết một bài báo nghiên cứu về chuyến đi được đăng trên tạp chí Phát triển Quốc tế tháng 12 Nhật Bản. Dưới đây là phần dịch tiếng Việt của nội dung về PGS.TS. Nguyễn Đăng Minh và GKM: (Link)
[Tiêu đề] Tạo vòng tuần hoàn tích cực giữa Đào tạo nhân lực công nghiệp và Tận dụng nhân tài am hiểu Nhật Bản: Từ kinh nghiệm của Thái Lan và Việt Nam
Tác giả: Ohno Izumi (Giáo sư danh dự, Viện Nghiên cứu Chính sách Quốc gia – GRIPS)
Được đăng tại: Tạp chí Phát triển Quốc tế (International Development Journal) số tháng 12 năm 2025, chuyên mục “Đường chân trời” (Horizon)
Chiến lược để phát huy “Niềm tin”
Đào tạo nhân lực, cùng với phát triển cơ sở hạ tầng, là trụ cột trong hợp tác phát triển của Nhật Bản. Thông qua lịch sử hơn 70 năm hợp tác, Nhật Bản đã xây dựng được mối quan hệ tin cậy và mạng lưới nhân sự với nhiều quốc gia. Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) đã tiếp nhận hơn 400.000 học viên tham gia các khóa đào tạo tại Nhật, trong đó khoảng 230.000 người đến từ châu Á (giai đoạn 1954-2023). Bên cạnh đó, Hiệp hội Phát triển Nhân lực Công nghiệp Hải ngoại (AOTS), dưới sự hợp tác công tư của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp, cũng đã đào tạo hơn 450.000 nhân lực trong và ngoài nước (1959-2024).
Sự tích lũy nguồn nhân lực này là tài sản to lớn của Nhật Bản. Tuy nhiên, tại một hội thảo gần đây, câu hỏi “Liệu chúng ta đã tận dụng đầy đủ niềm tin này hay chưa?” đã khiến tôi phải suy ngẫm. Liệu chúng ta đã thực sự kết nối chiến lược “đào tạo” với chiến lược “tận dụng” nhân tài để cùng kiến tạo các giá trị xã hội hay chưa?.
Trong bài viết này, tôi muốn tìm kiếm gợi ý cho câu hỏi trên thông qua việc giới thiệu hai nhân tài công nghiệp am hiểu Nhật Bản mà tôi đã quen biết nhiều năm. Một người là nhà lãnh đạo chính sách của chính phủ Thái Lan, và người kia là một chuyên gia tư nhân đang nỗ lực hỗ trợ doanh nghiệp tại Việt Nam.
…
Chuyên gia tư nhân thử thách với hợp tác doanh nghiệp Nhật – Việt
Nhân vật thứ hai là chuyên gia hỗ trợ doanh nghiệp, ông Nguyễn Đăng Minh. Ông Minh lấy bằng Thạc sĩ Kỹ thuật tại Đại học Tokyo và Tiến sĩ Quản trị Kinh doanh tại Đại học Nagoya, sau đó làm việc tại trụ sở chính của Toyota Motor (Bộ phận Kỹ thuật Sản xuất). Năm 2015, ông trở về nước và thành lập Viện Quản trị Tinh gọn GKM (GKM Finest Management Institute – gọi tắt là GKM) tại Hà Nội, với mục tiêu phát triển phương pháp hỗ trợ doanh nghiệp phù hợp với văn hóa xã hội Việt Nam, có tham khảo mô hình Nhật Bản. Ông hiện cũng là Phó Giáo sư tại Đại học Quốc gia Hà Nội.
Năm nay GKM kỷ niệm 10 năm thành lập, đã hỗ trợ khoảng 1.000 doanh nghiệp từ lớn đến nhỏ và thực hiện nhiều khóa đào tạo lãnh đạo. Ông Minh hiểu sâu sắc cái hay của quản trị kiểu Nhật, nhưng tin rằng khi đưa vào doanh nghiệp Việt Nam cần có phương pháp chỉ đạo và huấn luyện riêng biệt, và ông đang nỗ lực lý thuyết hóa và thực hành điều đó.
Phương pháp luận của ông được tóm tắt trong ba trụ cột:
- Thứ nhất: Không bắt đầu từ Kaizen tại hiện trường như Nhật Bản, mà trước hết phải hình thành tư duy đúng đắn, đóng vai trò như “gen” của doanh nghiệp. Ông Minh gọi đây là “Tâm Thế” (Tam The). Việc này đòi hỏi cam kết từ lãnh đạo cao nhất, thảo luận qua các cấp quản lý rồi mới lan tỏa đến toàn thể nhân viên. Đây là phương pháp từ trên xuống (top-down), trái ngược với kiểu từ dưới lên (bottom-up) của Nhật Bản.
- Thứ hai: Làm theo “Ngũ Giá Trị”: Bản thân người lao động, Gia đình người lao động, Công ty người lao động, Khách hàng người lao động và Xã hội người lao động. Đây là sự cải thiện từ triết lý “Tam giá trị” của thương nhân Omi (Nhật Bản), với đặc điểm là đặt bản thân người lao động và gia đình người lao động lên trước. Ông Minh lý giải rằng văn hóa làng xã ở Việt Nam còn mạnh, nên cần đưa yếu tố này vào quản trị doanh nghiệp.
- Thứ ba: Triệt để thực hiện “S Q C D E” (An toàn, Chất lượng, Lợi Nhuận, Tiến Độ, Hợp Lực) bởi toàn thể nhân viên. Thoạt nhìn giống với QCD của Nhật, nhưng chữ E (Environment – Hợp lực) ở đây là nói về việc đảm bảo an toàn đối với môi trường tự nhiên và cả sự hòa hợp, hợp lực giữa các cá nhân.
Trước đây, các doanh nghiệp Nhật Bản thường hướng dẫn đối tác Việt Nam theo góc độ “Làm sao để thích ứng mô hình Nhật Bản vào địa phương”. Tuy nhiên, nếu phương pháp của GKM lan rộng, vai trò cải tiến quản trị phù hợp với văn hóa và thực tế sẽ do phía Việt Nam chủ động đảm nhận. Từ nay, doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản có thể hợp tác trên vị thế bình đẳng. Thông qua cải cách nội sinh của doanh nghiệp bản địa, có khả năng sẽ hình thành nên những doanh nghiệp vừa thân thiện với phong cách sản xuất Nhật Bản (Monozukuri), vừa bám rễ sâu vào phong thổ Việt Nam. Điều này sẽ làm sâu sắc thêm sự liên kết giữa doanh nghiệp hai nước.
Hướng tới liên kết chiến lược với nhân tài am hiểu Nhật Bản
Hợp tác phát triển của Nhật Bản hiện nay đang cần những tư duy và chiến lược mới. Đặc biệt trong hợp tác công nghiệp, khi các cơ sở sản xuất chuyển dịch ra nước ngoài và đội ngũ chuyên gia Nhật Bản ngày càng già hóa, việc huy động các nhân tài am hiểu Nhật Bản và doanh nhân địa phương đã trưởng thành tại các nước là chìa khóa then chốt.
Hai ví dụ trên chỉ là đại diện cho nhân lực chính sách và chuyên gia tư nhân, nhưng thực tế có rất nhiều nhân tài am hiểu Nhật Bản đang hoạt động đa dạng tại các nước. Điều quan trọng là phải nắm bắt được đội ngũ nhân lực nòng cốt này, duy trì quan hệ liên tục sau khi dự án kết thúc để kế thừa mạng lưới và tri thức. Trên cơ sở đó, cần tạo cơ hội cụ thể để họ hoạt động trong các khuôn khổ hợp tác song phương hoặc hỗ trợ nước thứ ba.
Một cách tiếp cận chiến lược nhằm tạo ra vòng tuần hoàn tích cực giữa “nuôi dưỡng” nhân lực công nghiệp và “tận dụng” nhân tài am hiểu Nhật Bản chẳng phải là điều cần thiết cho sự hợp tác của Nhật Bản trong tương lai hay sao?.